Camille Van Vyve

13 Jan 2026

Gekopieerd

Meerwaardebelasting in België (2026): complete gids voor beleggers

De meerwaardebelasting vormt een van de belangrijkste fiscale hervormingen voor Belgische beleggers. Deze nieuwe belasting, die op 1 januari 2026 in werking is getreden, verandert het fiscale landschap en het beheer van privévermogen in België grondig. Met de hulp van fiscalist Jacques Malherbe (Simont Braun) zetten we de belangrijkste elementen van dit nieuwe fiscale kader op een rij.

Inhoud

• Wie wordt getroffen door de meerwaardebelasting?
• Welke producten vallen onder de meerwaardebelasting?
• De meerwaarde ontstaat bij een verkoop tegen betaling
• Aandelenoptieplannen vermijden dubbele belasting
• Meerwaarden op financiële activa belast aan 10%
• Vrijstellingen en bijzondere regimes
• Afschaffing van historische meerwaarden
• Aftrekbaarheid van minwaarden
• Inningsmechanismen
• Conclusie

Wie wordt getroffen door de meerwaardebelasting?

De meerwaardebelasting is van toepassing op natuurlijke personen, dus particulieren, wanneer zij een meerwaarde realiseren bij de verkoop van financiële activa in het kader van het normaal beheer van hun privévermogen.

De meerwaardebelasting is niet van toepassing op rechtspersonen met een winstgevend doel (zoals een NV, BV of CV), die onderworpen zijn aan de vennootschapsbelasting en voor wie gerealiseerde meerwaarden reeds als belastbare financiële opbrengsten worden beschouwd. Ze is daarentegen wél van toepassing op entiteiten die onderworpen zijn aan de rechtspersonenbelasting, wat in de meeste gevallen verenigingen (vzw’s) en stichtingen omvat, met enkele uitzonderingen.

Welke producten vallen onder de meerwaardebelasting?

De belasting is van toepassing op vier categorieën van activa.

1. Financiële instrumenten:
   • ETF’s (Exchange Traded Funds)
   • Beursgenoteerde aandelen
   • Niet-beursgenoteerde aandelen
   • Obligaties
   • Staatsbons
   • Kasbons
   • Aandelen van Instellingen voor Collectieve Belegging (fondsen)
   • Afgeleide producten (opties, futures, swaps, enz.)
   • Emissierechten voor koolstof
2. Valuta’s
   • Traditionele munten
   • Beleggingsgoud
   • Digitale centrale bankmunten
3. Crypto-activa
   • Cryptomunten
   • Tokens (jetons)
   • Stablecoins
   • NFT’s (Non-Fungible Tokens)
4. Verzekeringscontracten
   • Levensverzekeringen, ook buitenlandse
   • Kapitalisatieproducten, ook buitenlandse

Levensverzekeringscontracten vallen onder een specifiek regime en vereisen een afzonderlijke analyse op basis van hun kenmerken.

De meerwaarde ontstaat bij een verkoop tegen betaling

De belasting is verschuldigd op het moment dat een meerwaarde wordt gerealiseerd bij de verkoop van activa. De meerwaarde stemt overeen met het verschil tussen de verkoopprijs en de aankoopwaarde.

Meerwaarde = Verkoopprijs – Aankoopwaarde

Het bijhouden van aankoopbewijzen wordt daardoor cruciaal om deze berekeningsbasis te kunnen aantonen.

Schenkingen en erfenissen leiden niet tot een onmiddellijke belasting, maar de begunstigde “erft” wel de oorspronkelijke aankoopwaarde. Bij een latere verkoop zal de meerwaarde dus berekend worden ten opzichte van die oorspronkelijke waarde.

Sommige verrichtingen worden gelijkgesteld met een verkoop:

• De uitbetaling bij leven van het kapitaal of de afkoopwaarden van levensverzekeringen
• Het overbrengen van de fiscale woonplaats naar het buitenland (exit tax)

FIFO bij gespreide aankopen

De FIFO-methode (First In, First Out) geldt bij gespreide aankopen: de eerst gekochte effecten worden geacht als eerste verkocht te zijn. Deze regel is vooral relevant voor beleggers die Dollar Cost Averaging toepassen, waarbij er op regelmatige basis wordt belegd.

Wanneer het aantal posities in een portefeuille toeneemt, kan het individueel opvolgen van gerealiseerde meerwaarden snel bijzonder complex worden. De strategie waarbij een groot aantal posities worden gegroepeerd in een beperkt aantal ETF’s, zoals bij Easyvest, vereenvoudigt het opvolgen van meerwaarden dan ook aanzienlijk.

Aandelenoptieplannen vermijden dubbele belasting

Voor aandelen die werden verkregen via een aandelenoptieplan, oftewel stock-options, geldt als aankoopwaarde de prijs van het eerste verkochte effect. Hierdoor wordt dubbele belasting vermeden, aangezien deze plannen al belast worden op het moment dat ze worden toegekend.

Historische meerwaarden vrijgesteld bij vestiging in België

Nieuwe Belgische inwoners genieten van een zogenaamde step-up: de aankoopwaarde wordt gelijkgesteld aan de waarde van de activa op het moment dat men onderworpen wordt aan de Belgische personenbelasting. De historische meerwaarden vóór de vestiging blijven dus onbelast.

Dit voordeel geldt echter niet in het geval van emigratie gevolgd door een terugkeer naar België. In dat scenario blijft de oorspronkelijke aankoopwaarde behouden. Concreet betekent dit dat een Belgische belegger die na zijn pensioen enkele jaren in Costa del Sol gaat wonen, zijn portefeuille aanhoudt zonder te verkopen en vervolgens terugkeert naar België, géén vrijstelling geniet op de meerwaarden die vóór zijn emigratie zijn opgebouwd. Bij de berekening van de meerwaardebelasting wordt dan uitgegaan van de aankoopwaarde van vóór zijn vertrek.

Meerwaarden op financiële activa belast aan 10%

In de meeste gevallen, wanneer een meerwaarde wordt gerealiseerd bij de verkoop tegen betaling van een financieel actief (zoals een aandeel of een ETF) is deze meerwaarde onderworpen aan de meerwaardebelasting en geldt er een belastingtarief van 10%.

Vrijstellingen en bijzondere regimes

1. Vrijstelling voor meerwaarden onder de 10.000€

Voor particuliere beleggers geldt een vrijstelling op de eerste schijf van 10.000€ aan meerwaarden. Indien deze vrijstelling niet volledig wordt benut, kan een deel ervan worden overgedragen gedurende vijf jaar, met een maximum van 1.000€ per jaar. Zo kan de totale vrijstelling oplopen tot maximaal 15.000€.

Wanneer een portefeuille gezamenlijk wordt aangehouden, bijvoorbeeld door een koppel of binnen een onverdeeldheid , geldt de vrijstelling per persoon. Een koppel dat samen een beleggingsportefeuille bezit, kan dus jaarlijks 20.000€ aan meerwaarden realiseren zonder belasting te betalen (of 30.000€ na vijf jaar).

2. Voordelig regime voor substantiële deelnemingen

Er geldt een gunstig fiscaal regime voor de verkoop tegen betaling van aandelen in een vennootschap waarvan de verkoper, alleen of samen met naaste familieleden, meer dan 20% in handen heeft. Dit regime biedt verschillende voordelen:

1. Vrijstelling op de eerste schijf van één miljoen euro aan meerwaarden
2. Mogelijkheid om deze vrijstelling te spreiden over 5 jaar
3. Progressieve belasting op het gedeelte boven één miljoen euro

Deze voorkeursbehandeling heeft tot doel ondernemerschap te stimuleren en oprichters te belonen die een betekenisvol aandelenbelang hebben opgebouwd.

3. Exit tax bij emigratie

Wie naar het buitenland verhuist, kan te maken krijgen met een exit tax. Die belasting wil vermijden dat men België verlaat om meerwaarden belastingvrij te innen vóór een eventuele terugkeer. Er bestaan wel vrijstellingen:

• EU/EER-landen: vrijstelling van de exit tax in België als de belastingplichtige minstens 2 jaar in het nieuwe land verblijft. De belastingheffing wordt dan overgenomen door het gastland, volgens diens eigen fiscale regels.
• Derde landen: een gelijkaardig regime kan van toepassing zijn, mits bepaalde garanties worden geboden.

Deze maatregel maakt het mogelijk om onderscheid te maken tussen definitieve verhuis en tijdelijke fiscale optimalisatie.

4. Voorrang voor de Reynders-taks

Fondsen die voor meer dan 10% in obligaties beleggen, zijn reeds onderworpen aan de Reynders-taks van 30% op het obligatiegedeelte. Deze heffing wordt niet gecumuleerd met de nieuwe meerwaardebelasting. Voor gemengde fondsen worden beide belastingen proportioneel toegepast op basis van de activaspreiding.

Neem het voorbeeld van de verkoop van een Easyvest-portefeuille 7, bestaande uit 70% aandelen en 30% obligaties. Bij verkoop van de activa zullen de meerwaarden op de obligatie-ETF onderworpen zijn aan de Reynders-taks, maar niet aan de nieuwe meerwaardebelasting. Omgekeerd zullen de meerwaarden op de aandelen-ETF wél belast worden via de nieuwe meerwaardebelasting. In dat geval kan de belastingplichtige de vrijstelling van 10.000€ toepassen op de meerwaarde van de aandelen-ETF, maar niet op die van de obligatie-ETF, die onder de Reynders-taks valt.

5. Behoud van pensioenplannen en pensioensparen

Alle producten die onder de pensioen- en pensioenspaarwetgeving vallen, genieten van een volledige vrijstelling. Deze maatregel waarborgt de aantrekkelijkheid van pensioenspaaroplossingen.

Concreet: de meerwaarden op activa binnen uw werknemerspensioenplan of uw Individuele PensioenToezegging (IPT), als u bedrijfsleider bent, worden niet belast op het moment van uw pensionering.

6. Andere belangrijke vrijstellingen

• Wijziging van compartimenten binnen fondsen

De overstap van het ene compartiment naar het andere binnen eenzelfde fonds, zoals bij een beveksysteem (SICAV), wordt niet beschouwd als een verkoop tegen betaling. Zo blijft de oorspronkelijke aankoopwaarde behouden.

• Inbreng in een vennootschap (met behoud van de aankoopwaarde)

Wanneer een actief wordt ingebracht in een vennootschap in ruil voor aandelen, is deze verrichting fiscaal neutraal. De oorspronkelijke aankoopwaarde blijft behouden, waardoor er geen onmiddellijke belasting op een meerwaarde wordt geheven.

• Beëindiging van mede-eigendom en verdeling van nalatenschappen

De verdeling van goederen tussen mede-eigenaars of erfgenamen, zolang die gebeurt zonder buitensporige financiële compensatie (bovenop het wettelijk erfdeel), wordt niet als een belastbare verkoop beschouwd en leidt dus niet tot een belastbare meerwaarde.

• Fiscale transparantie

Dankzij het principe van fiscale transparantie wordt dubbele belasting vermeden wanneer inkomsten of meerwaarden reeds onderworpen zijn aan een specifieke heffing, zoals dat het geval is voor bepaalde structuren die onder de Kaaimantaks vallen.

Afschaffing van historische meerwaarden

1. Reset op 31 december 2025

De historische meerwaarden worden gewist en maken plaats voor een nieuwe berekeningsbasis. Voor alle activa die vóór 2026 zijn aangehouden, geldt de waarde op 31 december 2025 als nieuwe aankoopwaarde.

Dankzij deze maatregel hoeft men geen rekening meer te houden met oude aankoopdata, wat het systeem vereenvoudigt én langetermijnbeleggers beschermt.

2. Laatste koers of netto-inventariswaarde als referentie

Voor beursgenoteerde financiële instrumenten geldt de laatste beurskoers in 2025 als referentie om de waarde op 31 december 2025 te bepalen.

Voor niet-beursgenoteerde beleggingsfondsen wordt de laatste netto-inventariswaarde van 2025 gebruikt als referentie.

3. Verschillende waarderingsmethoden voor niet-beursgenoteerde activa

Voor niet-genoteerde aandelen en private equity wordt de hoogste waarde genomen uit de volgende referenties:

• De waarde vastgesteld bij een overdracht tussen onafhankelijke partijen, een kapitaalverhoging of de oprichting van de vennootschap in 2025.
• De waarde volgens een waarderingsformule in een contract of contractueel verkooprecht die geldig is op 1 januari 2026.
• Voor aandelen: de waarde op basis van een forfaitaire methode, namelijk het eigen vermogen vermeerderd met vier keer het operationeel resultaat vóór afschrijvingen en waardeverminderingen, voor het laatste boekjaar dat is afgesloten vóór 2026.
• Een waarde aangetoond door de belastingplichtige via een schatting uitgevoerd, uiterlijk eind 2027,door een bedrijfsrevisor of een erkend onafhankelijke boekhouder.

4. Overgangsregeling tot 2030

Voor verkopen vóór 2030 van activa die zijn verworven vóór eind 2025, kan de belegger kiezen tussen:

• De klassieke FIFO-methode
• De gewogen gemiddelde aankoopwaarde per activaklasse

Deze flexibiliteit vereenvoudigt de overgang naar het nieuwe regime.

Aftrekbaarheid van minwaarden

1. Minwaarden zijn aftrekbaar

In tegenstelling tot een meerwaarde is een minwaarde het negatieve verschil tussen de ontvangen verkoopprijs van een financieel actief en de oorspronkelijke aankoopwaarde. Onder bepaalde voorwaarden mogen minwaarden worden afgetrokken van gerealiseerde meerwaarden, zoals hieronder toegelicht.

2. Specifieke regels voor historische minwaarden

Voor minwaarden op activa die vóór 1 januari 2026 zijn verworven, gelden er bijzondere regels:

• Voor de berekening van de historische minwaarde wordt uitgegaan van de gewogen gemiddelde aankoopprijs, en niet van de FIFO-methode. Zo vermijdt men de complexiteit van historische aankoopgegevens die vaak moeilijk te traceren zijn.
• In principe is een historische minwaarde niet aftrekbaar. Men mag deze niet in mindering brengen van een meerwaarde gerealiseerd op een ander financieel actief.
• Wél mag de historische minwaarde worden afgetrokken van een latere meerwaarde op hetzelfde financieel actief, op voorwaarde dat
  • de belegger de gewogen gemiddelde aankoopwaarde kan aantonen
  • de verkoop tegen betaling uiterlijk op 31 december 2030 plaatsvindt

3. Beperking van de aftrekbaarheid van minwaarden tot het lopende jaar

Minwaarden zijn enkel aftrekbaar van meerwaarden die in hetzelfde kalenderjaar worden gerealiseerd. Het is dus niet mogelijk om verliezen over te dragen naar volgende jaren, wat fiscale optimalisatie sterk beperkt.

4. Enkel binnen hetzelfde belastingregime

De verrekening van min- en meerwaarden kan enkel gebeuren tussen activa die onder hetzelfde belastingregime vallen. Het begrip belastingregime verwijst hier niet naar de eerder vermelde activacategorieën, maar naar de wijze waarop de belasting wordt berekend (intern, substantieel of divers).

Zo mag een belegger binnen éénzelfde belastingregime een meerwaarde op beursgenoteerde aandelen compenseren met een minwaarde op crypto-activa, op voorwaarde dat beide onder hetzelfde fiscale regime vallen. Daarentegen kan een meerwaarde op aandelen die onder het regime van belangrijke deelnemingen vallen, niet gecompenseerd worden met een minwaarde op een ETF of een interne minwaarde.

Inningsmechanismen

1. Automatische inhouding

De voorkeursmethode is een automatische inhouding van 10% door de financiële instellingen, vergelijkbaar met de huidige roerende voorheffing. Deze automatische inning vereenvoudigt de administratie voor de fiscus.

2. Aanvullende fiscale aangifte

Vrijstellingen en aftrek van minwaarden moeten worden opgenomen in de jaarlijkse belastingaangifte. De belastingplichtige kan zo een terugbetaling vragen van een eventueel teveel ingehouden bedrag of zijn berekening aanpassen.

3. Optie voor handmatige aangifte of opt-out

Beleggers kunnen ervoor kiezen om geen automatische inhouding toe te staan en hun meerwaardebelasting zelf te beheren via hun belastingaangifte. Deze methode biedt meer flexibiliteit, maar vereist een strikte boekhouding en volledige transparantie tegenover de fiscus.

4. Bijzondere overgangssituatie

Bij gebrek aan definitieve wetgeving kunnen banken, op uitdrukkelijk verzoek van de klant, de belasting al vanaf januari 2026 inhouden. Deze uitzonderlijke maatregel illustreert de complexiteit van de invoering van het nieuwe systeem.

Conclusie

De meerwaardebelasting verandert het Belgische fiscale landschap ingrijpend voor beleggers. Ondanks de schijnbare complexiteit biedt deze hervorming ook enkele voordelen: ruime vrijstellingen, het schrappen van historische meerwaarden en overgangsmechanismen. Een goede voorbereiding is cruciaal: een nauwkeurige boekhouding, waardering van uw portefeuille op 31 december 2025 en een doordachte verkoopstrategie maken het verschil.

Easyvest positioneert zich als een betrouwbare partner om u te helpen deze nieuwe regels te begrijpen, hun impact te anticiperen en uw beleggingen zo rationeel mogelijk te structureren. De langetermijnstrategie die Easyvest voorstaat (“buy and hold”) blijkt optimaal in dit nieuwe fiscale kader: door het beperkte aantal transacties op uw portefeuille beperken we automatisch de impact van de belasting op uw kapitaal. Dankzij een rigoureuze, onafhankelijke en toekomstgerichte aanpak begeleidt Easyvest u bij het nemen van doordachte beslissingen en het maximaliseren van de fiscale efficiëntie van uw vermogen binnen het Belgische belastingstelsel.

Start mijn simulatie

Gekopieerd