De wereld van de Amerikaanse private debt inspireert tot kleurrijke dierlijke metaforen: "de kanarie in de mijn" die stopt met zingen en zo een gasexplosie aankondigt, de "kakkerlakken" die nooit alleen opduiken… Wat moeten we hier als Europeanen van begrijpen, en welke strategie is aangewezen?
Private debt omvat leningen die investeerders rechtstreeks verstrekken aan private ondernemingen, zonder tussenkomst van een bank of de obligatiemarkt. Op die manier krijgen bedrijven toegang tot kapitaal buiten de traditionele financieringskanalen. Schuldfondsen bestaan al langer, maar zijn de voorbije 15 jaar sterk gegroeid. Ze hebben geleidelijk terrein gewonnen op traditionele banken, vooral bij leningen aan risicovollere ondernemingen.
Overheidsschuld is wat een staat, regio of gemeente leent bij verschillende kredietverstrekkers, zoals banken, spaarders, pensioenfondsen en institutionele beleggers. Dat gebeurt vooral via bankleningen, staatsobligaties en schatkistcertificaten.
Private debt is financiering die aan een onderneming wordt verstrekt door een investeerder buiten de bankensector, en buiten de obligatiemarkten om. Het gaat dus om een specifiek deel van de schuld die buiten publieke kanalen tot stand komt: het deel dat niet via een banklening of obligatie-uitgifte loopt. Private debt is relatief illiquide, wordt onderhands verhandeld en valt niet onder hetzelfde regelgevende toezicht als publieke markten. Private debt en overheidsschuld zijn dus geen perfecte tegenpolen.
Bij private debt neemt de investeerder de rol van kredietverstrekker op. Hij leent geld uit in ruil voor regelmatige rentebetalingen.
Bij private equity koopt de investeerder aandelen in een niet-beursgenoteerd bedrijf. Hij wordt mede-eigenaar en deelt in de groei van het bedrijf, met als doel een meerwaarde te realiseren op het geïnvesteerde bedrag en eventuele uitgekeerde winsten te ontvangen.
Private debt is de voorbije jaren sterk gegroeid in de Verenigde Staten. Vandaag gaat het om financiering van private ondernemingen voor bijna 3 biljoen dollar. Die groei werd mee gevoed door typisch Amerikaanse vehikels voor private debt, de zogenaamde Business Development Companies, of BDC’s, waarin elke Amerikaan kan beleggen. Deze fondsen halen geld op bij spaarders met de belofte van periodieke liquiditeit. Vervolgens lenen ze dat geld voor meerdere jaren uit aan ondernemingen. Zolang de vraag naar dit type belegging stabiel blijft en er geld blijft instromen, hoeft dat verschil in looptijd geen probleem te vormen. Zodra die dynamiek omslaat, kan het systeem echter vastlopen.
Ja, en het gaat om aanzienlijke bedragen. In Europa bedraagt private debt vandaag meer dan 400 miljard euro. De groei werd aangewakkerd door de strengere kapitaalvereisten die na de financiële crisis van 2008 aan banken werden opgelegd. Daardoor richtten steeds meer kredietnemers zich tot private kredietverstrekkers. Particuliere beleggers kunnen in Europa echter niet rechtstreeks in deze activaklasse beleggen, zoals dat in de Verenigde Staten wel op grote schaal mogelijk is. Europese beleggers in private debt zijn daarom vooral institutionele of gekwalificeerde investeerders.
De huidige ongerustheid ontstond na het faillissement van First Brands Group, een fabrikant van auto-onderdelen die voor miljarden dollars werd gefinancierd door private schuldfondsen. In het najaar van 2025 kwamen financiële onregelmatigheden aan het licht. Die spectaculaire val bracht private debt plots volop onder de aandacht. Ook de opkomst van artificiële intelligentie vergroot de bezorgdheid. Artificiële intelligentie bedreigt het businessmodel van bedrijven die software as a service aanbieden. Net die bedrijven hebben vaak sterk op private debt geleund om hun groei te financieren.
Private debt bleef jarenlang weinig transparant. Nu er meer informatie naar buiten komt, duiken onaangename verrassingen op. Dat volstond om het vertrouwen van beleggers aan te tasten en een golf van opvragingen op gang te brengen. Daardoor werden de liquiditeitsproblemen van deze activaklasse duidelijk zichtbaar.
Private schuldfondsen lenen op lange termijn uit aan ondernemingen. Tegelijk beloven ze hun beleggers dat zij hun investering periodiek kunnen opvragen, meestal maandelijks of per kwartaal. Zodra er onvoldoende liquiditeit beschikbaar is, kunnen fondsen moeite krijgen om opvragingen volgens afspraak uit te voeren.
Concreet betekent dit dat fondsen, bij gebrek aan voldoende cash om aan de vele opvragingen te voldoen, genoodzaakt zijn om opvragingen te bevriezen of te beperken. Ook zulke beperkingen hebben grenzen. Daarom kunnen fondsen verplicht worden activa snel te verkopen tegen sterk verlaagde prijzen. Dat kan de onzekerheid verder versterken.
Nu de onzekerheid beleggers ertoe aanzet hun geld terug te vragen, hebben verschillende private schuldfondsen opvragingen bevroren. Dat geldt onder meer voor het grootste fonds, het beursgenoteerde Blue Owl. Blue Owl is niet het enige fonds met verontrustende signalen. New Mountain, dat begin 2026 60 miljard dollar onder beheer had, verkocht leningen onder de prijs waartegen het die eerder had gewaardeerd, om liquiditeit vrij te maken voor zijn beleggers. Het private schuldfonds van Morgan Stanley heeft opvragingen geplafonneerd. Ook Apollo, BlackRock en andere grote namen uit de sector bevinden zich in een gelijkaardige situatie.
De situatie vertoont duidelijke gelijkenissen met 2007, al zijn er ook belangrijke verschillen. De vergelijking met de aanloop naar de crisis van 2008 is begrijpelijk, net als de vrees voor een systeemcrisis. Jamie Dimon, CEO van JPMorgan Chase, verklaarde: "Helaas hebben we dit al eerder gezien, in 2005, 2006 en 2007. Het was bijna precies hetzelfde." Net als tijdens de subprimecrisis wordt private debt vandaag aan Amerikaanse particulieren verkocht met beloftes van liquiditeit die niet altijd worden waargemaakt.
Toch zijn er belangrijke verschillen. De subprimes financierden slechte leningen voor residentieel vastgoed. Private debt is daarentegen een veel bredere categorie. Het gaat in de eerste plaats om bedrijven, waaronder ondernemingen die software as a service aanbieden, maar ook om vastgoed en infrastructuur, vaak gedekt door tastbare onderpanden.
Bovendien zijn de lessen van 2008 gedeeltelijk getrokken. Banken zijn vandaag onderworpen aan strikte vereisten, onder meer op het vlak van liquiditeitsreserves en risicobeheer. Dat strengere kader heeft de opkomst van private debt mee bevorderd, maar biedt tegelijk bescherming voor particuliere beleggers en voor het financiële systeem als geheel. Het doel is duidelijk: vermijden dat één probleem het hele systeem kan lamleggen. Hoewel Jamie Dimon de verontrustende uitspraken deed die we eerder aanhaalden, is JPMorgan Chase niet van plan de markt voor private debt links te laten liggen. Enkele maanden na zijn verklaringen lanceerde JPMorgan Chase in maart 2026 als fondsbeheerder een nieuw private schuldfonds om zich op deze markt te positioneren.
De wereldbeurs is niet immuun voor verstoringen in verschillende sectoren. Ook crisissen kunnen brede marktindices tijdelijk zwaar raken. Historisch gezien zijn brede aandelenmarkten na crisissen vaak hersteld, al kunnen de timing en de omvang van dat herstel sterk verschillen.
Zo behaalde de S&P 500 tussen 2003 en 2023 een gemiddeld jaarlijks rendement van 10%, ondanks zware crisissen die de index tijdelijk aanzienlijk deden dalen, met de financiële crisis van 2008 als belangrijk voorbeeld. In 2014 oversteeg de index opnieuw zijn niveau van voor de crisis. De wereldbeurs wordt bij een crisis dus wel geraakt, maar omvat tegelijk verliezers en winnaars. Wanneer een sector daalt en andere sectoren meesleurt, kunnen andere sectoren op termijn het herstel ondersteunen.
Beleggers die regelmatig blijven beleggen en een langetermijnhorizon hanteren, zijn doorgaans beter geplaatst om van een eventueel beursherstel te profiteren. Door regelmatig te beleggen, neemt u deel aan stijgende markten en koopt u meer wanneer de markt daalt. U bent aanwezig tijdens de daling, maar ook tijdens het mogelijke herstel. Door uw activaspreiding af te stemmen op uw beleggingshorizon, geeft u de markt meer tijd om na een daling te herstellen en kunt u deelnemen aan een latere opwaartse beweging.
Door gediversifieerd te beleggen, spreidt u bovendien het inherente risico en de volatiliteit van de beurs. Uw portefeuille bevat zowel verliezers als winnaars. Samen kunnen die op lange termijn bijdragen aan de groei van uw vermogen.Voor langetermijnbeleggers kan tijd een belangrijke troef zijn. U kunt die troef benutten door te beleggen en belegd te blijven in de wereldbeurs, rekening houdend met uw risicoprofiel en beleggingshorizon.
Easyvest hanteert een gespreide indexaanpak. Via een wereldwijde portefeuille belegt u in 99% van de wereldmarkt en krijgt u blootstelling aan verschillende sectoren en regio’s.
U zet dus niet alles op één aandeel, één sector of één regio die uw portefeuille volledig zou kunnen meesleuren. U belegt ook in verliezers, maar tegelijk in de winnaars die brede markten op lange termijn kunnen ondersteunen. Ook een wereldwijd gespreide portefeuille kan tijdelijk sterk in waarde dalen. Daarom blijft de combinatie van spreiding, discipline en een voldoende lange beleggingshorizon essentieel.