Sibylle Greindl
19 May 2026
Meerwaardebelasting in België: opt-in of opt-out kiezen?
Vanaf 2026 betalen Belgische beleggers meerwaardebelasting op financiële activa. U kunt zelf kiezen hoe die belasting wordt geïnd: via opt-in, waarbij uw financiële instelling de belasting rechtstreeks inhoudt, of via opt-out, waarbij u de meerwaarden zelf aangeeft in uw belastingaangifte. Maar wat houden opt-in en opt-out precies in? Wat zijn de voor- en nadelen van elke aanpak? En welke keuze past het best bij uw profiel als belegger? We begeleiden u stap voor stap, zodat u met kennis van zaken een keuze kunt maken.
Hoe werkt de meerwaardebelasting op beursgenoteerde financiële activa?
De meerwaardebelasting geldt voor natuurlijke personen die een meerwaarde realiseren bij de verkoop van beursgenoteerde financiële activa. Op die gerealiseerde meerwaarde betaalt u een belasting van 10%. De regeling is van toepassing op meerwaarden gerealiseerd vanaf 1 januari 2026.
Aandachtspunten:
- De eerste 10.000€ aan gerealiseerde meerwaarden per kalenderjaar is vrijgesteld van belasting.
- Realiseert u in een bepaald jaar weinig of geen meerwaarden, dan kunt u een ongebruikte vrijstelling van maximaal 1.000€ meenemen naar het volgende jaar. Die overdracht is mogelijk gedurende maximaal vijf jaar, waardoor de totale vrijstelling kan oplopen tot 15.000€.
- Minwaarden zijn aftrekbaar van meerwaarden die u in hetzelfde kalenderjaar realiseert, maar kunnen niet worden overgedragen naar een later jaar.
Opt-in of opt-out: wat betekent het?
"Opt-in" en "opt-out" verwijzen naar de manier waarop u ervoor kunt kiezen de meerwaardebelasting te laten innen.
Tot nu toe werden financiële belastingen in België meestal automatisch aan de bron ingehouden, zoals de roerende voorheffing, de beurstaks en de taks op effectenrekeningen.
Met de meerwaardebelasting voert de wetgever voor het eerst een keuzemogelijkheid in. U kunt ervoor kiezen om:
- uw financiële instelling de belasting automatisch te laten inhouden, zoals vandaag al gebeurt voor andere financiële belastingen (opt-in),
- de belasting zelf aan te geven via uw aangifte in de personenbelasting (opt-out).
Voor- en nadelen van opt-in
1. Principe van opt-in
Bij opt-in berekent en int de financiële instelling de meerwaardebelasting rechtstreeks bij elke transactie en stort die door aan de belastingadministratie.
2. Voordelen van opt-in
Een opt-in biedt vooral administratieve eenvoud en fiscale gemoedsrust:
- U hoeft niet zelf alle transacties bij te houden die een belastbare meerwaarde hebben opgeleverd.
- Daarnaast vermijdt u het risico dat u een verschuldigde belasting over het hoofd ziet.
- U hoeft ook geen bedrag opzij te zetten in afwachting van een latere betaling aan de fiscus.
Een bijkomend voordeel is de discretie van het systeem.
De financiële instelling stort enkel het verschuldigde belastingbedrag door aan de overheid, zonder details over de onderliggende transacties mee te delen.
3. Nadelen van opt-in
Wilt u gebruikmaken van de vrijstelling op de eerste 10.000€ aan meerwaarden of minwaarden verrekenen, dan moet u die gegevens nog altijd opnemen in uw belastingaangifte.
Bovendien houdt elke financiële instelling afzonderlijk 10% belasting in op elke meerwaarde per effectenrekening, zonder rekening te houden met eventuele minwaarden of vrijstellingen. Daardoor schiet u mogelijk gedurende langere tijd belasting voor aan de staat, zeker wanneer het aanslagbiljet pas laat volgt.
Voor- en nadelen van opt-out
1. Principe van opt-out
Bij opt-out geeft u zelf uw meerwaarden zelf aan via uw aangifte in de personenbelasting. Tegelijk rapporteren de financiële instellingen alle transacties aan de belastingadministratie.
De verschuldigde belasting betaalt u vervolgens via het aanslagbiljet.
2. Voordelen van opt-out
Met opt-out geniet u meteen van de volledige vrijstelling:
- U betaalt het exacte verschuldigde bedrag op het juiste moment, via het aanslagbiljet.
- U schiet de belasting niet voor, in tegenstelling tot opt-in waarbij ze aan de bron wordt ingehouden.
- In sommige gevallen betaalt u uiteindelijk zelfs geen belasting. Dat is bijvoorbeeld het geval wanneer uw gerealiseerde meerwaarden onder de drempel van 10.000€ blijven, of wanneer u die kunt compenseren met gerealiseerde minwaarden.
Omdat u uw meerwaarden zelf aangeeft, kunt u meteen ook uw minwaarden aftrekken en de vrijstelling op de eerste 10.000€ nettomeerwaarden toepassen.
3. Nadelen van opt-out
Een opt-out vraagt meer discipline en opvolging. Wie voor een opt-out kiest, moet zelf alle transacties inventariseren en correct aangeven. Dat kan een drempel vormen voor wie normaal geen belastingaangifte indient, zoals minderjarige kinderen, of wanneer het om beperkte bedragen gaat.
Daarnaast moet u het berekende belastingbedrag provisioneren in afwachting van het aanslagbiljet. Er bestaat altijd een risico dat die middelen intussen voor andere doeleinden worden gebruikt, waardoor u op het verkeerde moment over onvoldoende liquiditeiten beschikt.
Tot slot lopen beleggers met een complexe vermogensstructuur meer risico om een belastbare meerwaarde over het hoofd te zien, met een mogelijke belastingverhoging tot gevolg.
Opt-in of opt-out: wat kiest u?
De keuze hangt af van uw persoonlijke situatie en voorkeur. In beide systemen moet u via uw belastingaangifte de vrijstelling op de eerste schijf van 10.000€ claimen en eventuele minwaarden aftrekken.
Kiest u voor een opt-in, dan vermijdt u het risico op belastingverhogingen en hoeft u zelf geen bedrag opzij te zetten. De keerzijde van die gemoedsrust is dat u mogelijk tijdelijk te veel belasting betaalt, die u pas later recupereert via uw belastingaangifte. Is uw vermogensbeheer complex en hecht u veel belang aan administratieve eenvoud, dan kan een opt-in de meest aangewezen keuze zijn.
Kiest u voor een opt-out, dan betaalt u via het aanslagbiljet exact de belasting die u werkelijk verschuldigd bent.
De passieve aanpak van Easyvest, gebaseerd op indexfondsen, beperkt het aantal transacties in uw portefeuille tot een minimum. Een portefeuille met beperkte herbalanceringen en regelmatige stortingen bouwt voornamelijk meerwaarden op die pas bij een volledige of gedeeltelijke verkoop worden gerealiseerd en belast. Daardoor blijft de opvolging van transacties in het kader van de meerwaardebelasting relatief eenvoudig.
Laat uw persoonlijke organisatie het toe om die opvolging zelf te doen, dan kan een opt-out een bijzonder interessante keuze zijn.
Wanneer betaalt u meerwaardebelasting via uw Easyvest-portefeuille?
Een meerwaarde of minwaarde wordt gerealiseerd op het moment dat een financieel actief wordt verkocht.
Binnen een Easyvest-portefeuille gebeurt zo'n verkoop in de praktijk in verschillende situaties:
- een opname uit de portefeuille, waarbij een deel of alle activa worden verkocht. Dit kan op uitdrukkelijk verzoek van de klant of automatisch in het kader van een renteportefeuille.
- een herbalancering van de portefeuille wanneer het effectieve risicoprofiel niet langer in lijn is met het gekozen of aanbevolen risicoprofiel. Easyvest voert dit automatisch uit in het kader van haar beheermandaat.
- een gedeeltelijke verkoop om voldoende liquiditeiten te genereren.
De meerwaarde of minwaarde die bij deze verrichtingen wordt gerealiseerd, valt onder de meerwaardebelasting.
Belangrijke data voor de meerwaardebelasting in 2026
De wet trad in de loop van 2026 in werking, wat zorgt voor een uitzonderlijke overgangskalender. Hieronder vindt u de belangrijkste data om te onthouden, samen met de keuzes die u als belegger mogelijk moet maken.
| Datum | Principe |
|---|---|
| 01/01 - 31/05 | Opt-out geldt voor iedereen als standaard. |
| 31/05 | U heeft tot 31 mei de tijd om te kiezen tussen opt-out en opt-in. Maakt u geen keuze, dan geldt automatisch een opt-in voor de periode van 31 mei tot december, terwijl voor de periode van 1 januari tot 31 mei het opt-outsysteem van toepassing blijft. Easyvest past standaard de keuze van de klant toe op het volledige kalenderjaar. |
| 01/06 | Banken moeten de meerwaardebelasting beginnen te innen voor iedereen die onder het opt-insysteem vallent, zowel vrijwillig of standaard. |
| 31/08 | Tot 31 augustus kunt u nog kiezen om een opt-in of opt-out met terugwerkende kracht toe te passen vanaf het begin van 2026. Die retroactieve toepassing is enkel mogelijk als u eerder nog geen keuze hebt doorgegeven én er sinds 1 juni geen transacties hebben plaatsgevonden. |
| 01/10 - 31/12 | Het communicatievenster is gesloten en de eerder meegedeelde keuze, opt-in of opt-out, geldt voor de rest van het jaar. |
| Vanaf 01/01/2027 | Opt-in wordt de standaardoptie. Wie voor opt-out kiest, moet dat jaarlijks bevestigen, en dit voor 1 januari. |
De belastingaangifte van 2027 (aanslagjaar 2026): een niet te missen moment
In 2027 dient u uw belastingaangifte voor inkomstenjaar 2026 in en vermeldt u voor het eerst uw gerealiseerde meerwaarden en minwaarden. Het is belangrijk om die aangifte correct in te vullen, ook wanneer u voor een opt-in hebt gekozen en een aangifte strikt genomen niet verplicht is.
Een cijfervoorbeeld:
Stel dat u eind 2026 een meerwaarde van 15.000€ hebt gerealiseerd op een deel van uw portefeuille en een minwaarde van 2.000€ op een ander deel.
Wat betekent dat concreet voor uw belastingfactuur, ongeacht of u voor een opt-in of een opt-out hebt gekozen?
- Bij een opt-in werd op het moment van de realisatie van de meerwaarde automatisch 10% belasting ingehouden in de loop van 2026. U betaalde daardoor 1.500€ belasting voor inkomstenjaar 2026. Via uw belastingaangifte kunt u vervolgens de 1.200€ recupereren die te veel werd ingehouden, zodra u uw aanslagbiljet ontvangt.
- Bij een opt-out geeft u zelf uw meerwaarden en minwaarden aan via uw belastingaangifte van 2027. U vermeldt daarbij 15.000€ aan meerwaarden en 2.000€ aan minwaarden, wat neerkomt op 13.000€ nettomeerwaarden. De eerste 10.000€ daarvan is vrijgesteld van belasting. De belasting van 10% is dus enkel van toepassing op de resterende 3.000€, goed voor een verschuldigd bedrag van 300€ dat u moet provisioneren en betalen via het aanslagbiljet.
In dit voorbeeld zorgt het aangeven van alle meerwaarden en minwaarden er bij een opt-in voor dat u 1.200€ aan te veel betaalde belasting kunt recupereren. Bij een opt-out provisioneert u meteen het exacte belastingbedrag dat later via het aanslagbiljet wordt gevorderd.
Gehuwden en wettelijk samenwonenden: opt-in of opt-out?
Bent u gehuwd of wettelijk samenwonend en heeft u een gezamenlijke effectenrekening, dan moet u samen kiezen tussen een opt-in en een opt-out.
Wanneer een van beide partners geen keuze meedeelt, geldt vanaf 1 september 2026 automatisch het opt-insysteem.
Elke titularis geniet afzonderlijk van de vrijstelling van 10.000€ op dezelfde effectenrekening. Dat betekent dat een koppel, na aftrek van eventuele minwaarden, samen tot 20.000€ aan meerwaarden belastingvrij kan realiseren op één effectenrekening.
Hebben beide partners elk een eigen effectenrekening, dan kan ieder afzonderlijk vrij kiezen tussen een opt-in en een opt-out.
Portefeuille in onverdeeldheid: opt-in of opt-out?
Net zoals bij gehuwden of wettelijk samenwonenden vereist de keuze tussen een opt-in en een opt-out de instemming van alle deelgenoten in onverdeeldheid. Kiest één deelgenoot voor een opt-out en de anderen voor een opt-in, dan krijgt de opt-in voorrang.
Elke deelgenoot behoudt zijn eigen jaarlijkse vrijstelling van 10.000€. Drie deelgenoten beschikken samen dus over een totale vrijstelling van 30.000€ per jaar. Eventuele minwaarden verminderen de belastbare basis van elke deelgenoot in verhouding tot zijn aandeel in de onverdeeldheid.
Als een rente wordt opgenomen via opeenvolgende verkopen van activa:
- dan wordt bij een opt-in de belasting aan de bron ingehouden op het niveau van die rente. De deelgenoten kunnen die belasting vervolgens recupereren via hun belastingaangifte;
- bij een opt-out betaalt elke deelgenoot de meerwaardebelasting zelf via het aanslagbiljet, in verhouding tot zijn aandeel in de onverdeeldheid.
Zo'n rente kan bijvoorbeeld worden uitgekeerd aan een vruchtgebruiker, zoals een ouder die zijn portefeuille aan de onverdeeldheid van zijn erfgenamen heeft geschonken.
In dat geval kan een opt-out leiden tot een onevenwicht tussen de vruchtgebruiker, die een nettorente ontvangt, en de deelgenoten, die de belasting financieren en tegelijk hun vrijstelling van 10.000€ aanspreken.
In zo'n situatie kan een opt-in de meest aangewezen keuze zijn.
Minderjarige kinderen: opt-in of opt-out?
Voor minderjarige kinderen wordt de keuze tussen een opt-in en een opt-out gemaakt door de wettelijke vertegenwoordiger.
Bij een opt-in kan de wettelijke vertegenwoordiger een belastingaangifte indienen zodat het kind de vrijstelling op de eerste 10.000€ aan meerwaarden geniet.
Bij een opt-out is de wettelijke vertegenwoordiger verplicht om een belastingaangifte in te dienen op naam van het kind, met vermelding van de gerealiseerde meerwaarden en minwaarden.
"In de praktijk," legt Corentin Scavée uit, medeoprichter en Head of Wealth Management bij Easyvest, "is het het vaak aangewezen om te kiezen voor een portefeuille met beperkte herbalancering (risico 10, bijvoorbeeld) en die regelmatig te voeden. Zolang er geen verkoop plaatsvindt, is er niets aan te geven."
In veel gevallen zal een opt-in de meest praktische keuze zijn, zeker wanneer het om beperkte bedragen gaat.
Meerdere effectenrekeningen: opt-in of opt-out?
De keuze tussen opt-in en opt-out gebeurt per effectenrekening. De vrijstelling op de eerste 10.000€ aan meerwaarden, na aftrek van minwaarden, is daarentegen gekoppeld aan de persoon zelf en geldt over al zijn effectenrekeningen heen, ongeacht of die persoonlijk, gezamenlijk of in onverdeeldheid worden aangehouden.
In de praktijk kunt u dus perfect kiezen voor een opt-in op een rekening in onverdeeldheid en tegelijk voor een opt-out op een persoonlijke rekening.
Wordt er geen keuze meegedeeld, dan geldt standaard een opt-out voor de eerste vijf maanden van 2026 en een opt-in voor de laatste zeven maanden van het jaar, ongeacht de financiële instelling.
Conclusie
Of u kiest voor een opt-in of een opt-out, het eindresultaat voor uw persoonlijke financiën is identiek, op voorwaarde dat uw belastingaangifte correct wordt ingevuld.
De belangrijkste keuze is dus degene die het best aansluit bij uw persoonlijke situatie en uw voorkeur voor administratieve eenvoud of fiscale opvolging.
Houd daarbij rekening met het feit dat de passieve aanpak van Easyvest het aantal transacties beperkt en de opvolging ervan aanzienlijk vereenvoudigt.
Ons team staat bovendien klaar om u te begeleiden bij uw keuze en u te ondersteunen tijdens de verschillende stappen van het proces.
Maak gerust een afspraak met uw Easyvest-beheerder om uw persoonlijke situatie, zoals een gezamenlijke rekening, onverdeeldheid, kinderen of het aantal transacties, te bespreken en een doordachte keuze te maken.